Veer Singh Veer ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਵੀਰ

ਵੀਰ ਸਿੰਘ ‘ਵੀਰ’ (14 ਫਰਵਰੀ 1905 - 25 ਦਸੰਬਰ 2001) ਉੱਘੇ ਸੁੰਤਤਰਤਾ ਸੰਗਰਾਮੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੇਸ਼ ਭਗਤ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀ ਤੇ ਸਪਤਾਹਿਕ ‘ਦਲੇਰ ਖਾਲਸਾ’ ਦੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਸਨ।
ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਮਾਤਾ ਈਸ਼ਰ ਕੌਰ ਤੇ ਸ: ਗੁਰਮੁੱਖ ਸਿੰਘ ਭਾਟੀਆ ਦੇ ਘਰ ਗਲੀ ਘੜਿਆਲਿਆਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਲਗੀਧਰ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪੰਜਵੀਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਅੱਠਵੀਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ।।
ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੋਹਣ ਸਿੰਘ ਜਲਾਲ ਉੁਸਮਾਨ, ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਕਾਮਾਗਾਟਾ ਮਾਰੂ, ਜਥੇਦਾਰ ਊੂਧਮ ਸਿੰਘ ਨਾਗੋਕੇ, ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਮੁਸਾਫਿਰ, ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਕੈਂਰੋਂ, ਗਿਆਨੀ ਜ਼ੈਲ ਸਿੰਘ, ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਫੇਰੂਮਾਨ, ਗੁਰਦਿਆਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ, ਜਥੇਦਾਰ ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਨਾਗੋਕੇ ਦੇ ਨਾਲ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਅਨੇਕ ਵਾਰ ਜੇਲ੍ਹ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। 1930-33 ਦੌਰਾਨ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਸਿਵਲ ਨਾਫਰਮਾਨੀ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਕਵਿਤਾ ਪੜ੍ਹਨ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੋਸਟਨ ਜੇਲ੍ਹ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ 9 ਮਹੀਨੇ ਕੈਦ ਹੋਈ। 1937 ਵਿੱਚ ਊੂਧਮ ਸਿੰਘ ਨਾਗੋਕੇ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨ ਮੋਰਚੇ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਜੇਲ੍ਹ ਕੱਟੀ। 1938 ਵਿੱਚ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਤੇ ਕਤਲ ਦੇ ਚਾਰ ਕੇਸ ਪਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਿਆਲਕੋਟ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਰਹਿਣਾ ਪਿਆ।

ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ : ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਧਾਰਾਂ, ਤਿੱਖੀਆਂ ਧਾਰਾਂ, ਤਲਵਾਰ ਦੀ ਨੋਕ ‘ਤੇ (1946), ਖੂਨੀ ਤੇਗਾਂ, ਦਸ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀਆਂ, ਸ਼ੇਅਰੋ ਸ਼ਾਇਰੀ, ਤੜਫਦੇ ਦਿਲ।

ਸਨਮਾਨ : 15 ਅਗਸਤ 1988 ਨੂੰ ਉੁਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਨੇ ਤਾਮਰ ਪੱਤਰ ਭੇਂਟ ਕੀਤਾ।
ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸਿੱਖ ਯੂਥ ਫੋਰਮ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲੋਂ 1990 ਵਿੱਚ ਉੁਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ੍ਰੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦਿਆਲ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।

ਤਲਵਾਰ ਦੀ ਨੋਕ ਤੇ ਸਰਦਾਰ ਵੀਰ ਸਿੰਘ ਜੀ 'ਵੀਰ'

  • ਤਲਵਾਰ ਦੀ ਨੋਕ ਉਤੇ
  • ਤਲਵਾਰ ਤੇ
  • ਖ਼ਾਲਸਾ
  • ਸਿਖ ਨੂੰ ਹਲੂਣਾ
  • ਧਰਤੀ ਦੀ ਫਰਿਆਦ
  • ਮਹਾਰਾਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪ
  • ਦੇਸ਼ ਦੇ ਟੁਕੜੇ
  • ਦਰੋਪਤੀ ਦੀ ਪੁਕਾਰ
  • ਸ੍ਰੀ ਚੰਦਰ ਜੀ
  • ਤੇਰੇ ਚਰਨ ਕਿਉਂ ਨਾ ਸੌ ਸੌ ਵਾਰ ਚੁੰਮਾਂ
  • ਵਿਧਵਾ
  • ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ
  • ਇਨਸਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰ
  • ਸਮੇਂ ਦੀ ਹਾਲਤ
  • ਹਿੰਦੀ ਤਰਾਨਾ
  • ਚਮਕਦੀ ਸ਼ਾਨ ਤੇਰੀ
  • ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਬਰਕਤ
  • ਨਿਰਾਲੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਤਸਵੀਰ
  • ਪੰਜੇ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਟ੍ਰੇਨ
  • ਮਜ਼ਦੂਰ ਦਾ ਹੋਕਾ
  • ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਉਪਕਾਰ
  • ਅੱਜ ਕਲ ਦੀ ਹੋਲੀ
  • ਖਾਲਸੇ ਦਾ ਹੋਲਾ
  • ਦੂਲਿਆ ਸ਼ੇਰਾ
  • ਸਾਡਾ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਲਕ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋਵੇ
  • ਸ਼ੇਰੇ ਪੰਜਾਬ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ
  • ਘਰ ਦੀ ਫੁੱਟ
  • ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਸਤਿਗੁਰੂ
  • ਸਖੀ ਦੀ ਬੇਹੋਸ਼ੀ
  • ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਸਿੰਘ ਫਤਿਹ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਖੂਨੀ ਸੋਹਲੇ
  • ਗੁਲਾਮ ਦਾ ਜੀਵਨ
  • ਸ਼ਹੀਦੀ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ
  • ਬਾਬਾ ਦੀਪ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ
  • ਇਤਫ਼ਾਕ ਦੀ ਬੇੜੀ
  • ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ)
  • ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ
  • ਕਲਗ਼ੀਧਰ ਦੇ ਉਪਕਾਰ
  • ਰਾਧਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ
  • ਬਲਦੀ ਸ਼ਮ੍ਹਾਂ
  • ਹਿੰਦ ਦੀ ਚਾਦਰ
  • ਕੁਰਬਾਨੀ
  • ਘੰਟਾਘਰ
  • ਤਲਵੰਡੀ ਦਾ ਚੰਨ
  • ਜੋੜ ਤੋੜ
  • ਜ਼ਿੰਦਾ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ
  • ਅਨਹੋਣੀਆਂ
  • ਹਿੰਦ ਦੀ ਖਾਤਰ
  • ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸ਼ਾਨ
  • ਸਿਖ ਦੀ ਆਨ
  • ਸ਼੍ਰੀ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ
  • ਆਤਮਾ ਦੀ ਪੁਕਾਰ
  • ਪਿਆਰ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ
  • ਕੁਰਬਾਨ ਦੋ
  • ਮਾਹੀ ਦੀ ਉਡੀਕ
  • ਇਹ ਜੁਗ ਪਲਟਾ ਦੇ
  • ਸੋਢੀ ਸੁਲਤਾਨ ਦੇ ਕੌਤਕ
  • ਫੁਲ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ
  • ਝੜੀਆਂ
  • ਫੈਸ਼ਣਦਾਰ ਵਹੁਟੀ
  • ਮੇਰੀ-ਮੰਗ